Przeglądnięte przez
Tag: materiały w architekturze

W poszukiwaniu miejsc z duszą… Służewski Dom Kultury w Warszawie

W poszukiwaniu miejsc z duszą… Służewski Dom Kultury w Warszawie

„W poszukiwaniu miejsc z duszą…” to seria wpisów, które miały pojawiać się najczęściej. Od tego typu wpisu rozpoczął się blog i właściwie poza kilkoma początkowymi wpisami, temat na chwilę zamarł. Chce jednak do tego wrócić, aby podzielić się z Wami ciekawymi i niekoniecznie znanymi miejscami w Polsce, nie tylko pod względem architektonicznym. Dzisiaj kilka słów o miejscu, do którego już od dawna chciałam się wybrać po tym, jak naczytałam się o nim jeszcze w trakcie studiów, w czasie jego powstawania, gdy było o nim najgłośniej. Co to za miejsce? Jak wskazuje tytuł wpisu – to niepozornie brzmiący Służewski Dom Kultury zlokalizowany w Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy.

Służewski Dom Kultury to miejsce mające na celu integrację społeczną w zakresie kultury, ekologii i rekreacji zarówno dla dzieci, młodzieży jak i dorosłych. Obiekt otoczony jest całkiem sporym terenem zielonym, sprzyjającym relaksowi. W sąsiedztwie płynie Potok Służewiecki, którego część została zagospodarowana i włączona w kompleks Domu Kultury. Jeśli chodzi o realizację programu proekologicznego, to oprócz dydaktyki, można tu doświadczyć „ekologii” na żywo – są tu prawdziwe ule i dzika łąka – w założeniu „pastwisko” dla pszczół oraz zagroda dla kóz. Projekt zakładał również powstanie wspólnego ogrodu warzywno-kwiatowego do uprawy przez społeczność lokalną. Na terenie kompleksu znajduje się również plac zabaw wybudowany z ekologicznych materiałów oraz mini ścianka wspinaczkowa. Interesującym obiektem kompleksu jest drewniana, pokryta gontem pagoda, w której 20 września 2015 r. zawisł wykonany w Japonii dzwon (WORLD PEACE BELL) będący symbolem pokoju w wielu krajach świata. Na terenie SDK stoi wiatrak czyli źródło ekologicznej energii, zasilającej oświetlenie ogrodzenia, amfiteatru oraz drzew w przestrzeni parkowej.

Osiedle znajdujące się tuż przy Domu Kultury stanowi ciekawy z nim kontrast.
Takie ukształtowanie terenu i budynku pozwoliło uzyskać amfiteatralne schody mogące pełnić wiele funkcji – siedziska, widowni. Takie rozwiązanie pozwoliło też dodać dodatkowej, doświetlonej powierzchni użytkowej pod terenem.
Dom Kultury otoczony jest dużym parkiem.
Na zdjęciu widać należące do SDK ule.
Wiatrak stanowiący dodatkowe, ekologiczne źródło energii.
Część terenu jest zagrodzona i udostepniona jedynie… kozom. I ich opiekunom oczywiście.
Ścianka wspinaczkowa przy SDK oraz widoczne świetliki dające światło pomieszczeniom poniżej terenu.
Widok na park i pagoda z japońskim dzwonem.

SDK w 2013 roku zdobył Nagrodę Architektoniczną POLITYKI. Architektura kompleksu łączy tradycję i nowoczesność. Nowa siedziba SDK, zaprojektowana przez pracownie WWAA i 137kilo, poprzez formę nawiązuje do dawnych funkcji tego terenu, w założeniu ma kształtować świadomość estetyczną i ekologiczną. Użyte w projekcie materiały to głównie drewno, szkło i metal. Przeszklone w całości ściany szczytowe poszczególnych budynków, pozwalają spacerującym wokół SDK obserwować prowadzone tu zajęcia, a przebywającym wewnątrz na bliski kontakt z zielenią służewskiego parku.

Widok na wnętrza SDK. Są proste, ale jednocześnie nowoczesne i przytulne, zachęcające do wejścia do środka.

Projekt przygotowywany był w konsultacji z przyszłymi użytkownikami, wyposażony jest w takie pomieszczenia jak ciemnia fotograficzna, pracownia komputerowa, sala taneczna, amfiteatr, sala widowiskowa, salonik literacki z dostępem do wi-fi i kawiarnia.

Świetlik w dachu, dobrze doświetla wnętrze i tworzy ciekawe efekty świetlne.

SDK to z pewnością obiekt warty uwagi. To jedyny w swoim rodzaju kompleks o wysokich walorach estetycznych. Zaprojektowany nowocześnie czyli w zgodzie z otaczającym krajobrazem, w nawiązaniu do lokalnych tradycji, z wykorzystaniem nowoczesnych materiałów i technologii, w poszanowaniu ekologii oraz potrzeb przyszłych użytkowników. To wszystko z pewnością odróżnia go (na plus) od wielu innych powstających obecnie obiektów użyteczności publicznej. Obecnie, czyli po pewnym czasie od zakończenia budowy, widać, że obiekt dobrze funkcjonuje, okoliczni mieszkańcy chętnie z niego korzystają a zaproponowany program spełnia swoje funkcje. Mimo to, widać również, że część początkowych „wielkich idei” nie wytrzymała próby czasu. O ile pszczelarium oraz zagroda dla kóz mają się dobrze, o tyle część pomostowo-potokowa już niekoniecznie. Po wodzie w tym miejscu ledwo widać ślad, za to na jej miejscu królują góry śmieci. Widać, że miejsce to początkowo było zadbane – są resztki traw wodnych, zarys kształtu zbiornika wodnego, ale już niestety nie jest. Również część ścieżek parkowych jest jakby zapomniana – ułożona nawierzchnia jest powykrzywiana i zniszczona. Wg projektu jest tu gdzieś ogródek warzywno-kwiatowy – ja takowego nie zauważyłam (ani śladu po nim), choć może to przez porę roku (początek kwietnia), w jakiej odwiedzałam to miejsce. Najsmutniejsze wrażenie robi jednak według mnie drewniana elewacja i nawierzchnia z kompozytu drewnianego – o ile zazwyczaj uwielbiam drewno w architekturze, również takie postarzałe, o tyle tutaj sprawia ono wrażenie nie postarzanego, a postarzałego, jakby ktoś raz je zaimpregnował i zapomniał, że trzeba to robić co roku od nowa. Drewno jest poszarzałe, ale w taki nieładny sposób – część pod dachem wciąż zachowała kolor a to, co moknie po prostu niszczeje. Część desek jest już wypaczona, a obiekt jest jeszcze praktycznie nowy. Odnosi się wrażenie, że chętnie się z tego obiektu korzysta ale jakoś nikomu nie przychodzi do głowy, że przydałoby się też o to miejsce zadbać. Być może jednak idea była zbyt wielka, trzeba było stworzyć coś „łatwiejszego w obsłudze”. Trochę szkoda.

Widok na SDK wód zieleni parku.

Mimo wszystko, obiekt jak i sama inicjatywa bardzo mi się podoba, najbardziej cieszy to, że to miejsce działa. Życzę mu jak najlepiej i oby nie zmarniało w ciągu najbliższych lat. Miejsca takie jak to – integrujące społeczność w niekonwencjonalny sposób, zachęcające do wspierana ekologii i trochę innego spędzania czasu, są bardzo potrzebne i mam nadzieję, że powstanie ich coraz więcej, bo jak widać, zapotrzebowanie na nie jest. Co do samej architektury, według mnie jest ona naprawdę na wysokim poziomie, jest ciekawa i niekonwencjonalna, ale właśnie – być może za bardzo jak na (niestety) polskie warunki. Prawdopodobnie, gdyby projektant zaproponował zwykłą, nudną, otynkowana elewację, kompleks nie wyglądałby teraz tak smutno. Kompleks SDK z pewnościa można nazwać miejscem z duszą i polecam każdemu je odwiedzić.

A czy Wy znacie to miejsce? A może korzystacie z niego na co dzień? Jeśli tak, jakie są Wasze wrażenia?

Inne wpisy z tej serii:
– Migawki z jesiennego Zakopanego (bez Krupówek)
– 4 miejsca w Nowej Hucie, które musicie odwiedzić
– Czy MCK w Katowicach to miejsce z duszą?
– W poszukiwaniu miejsc z duszą… Osiedle Nikiszowiec w Katowicach

Czytaj dalej...
Styl zakopiański – czyli jedyny w pełni narodowy styl w architekturze w historii Polski

Styl zakopiański – czyli jedyny w pełni narodowy styl w architekturze w historii Polski

Zabytkowa studnia projektu Witkiewicza znajdująca się przy Willi pod Jedlami w Zakopanem.

Choć dzisiejszy wpis z pewnością nie przypadnie wszystkim do gustu, to wierzę, że znajdą się osoby, które interesują się historią polskiej kultury i sztuki 😉
Po ostatnich kilku wizytach w Zakopanem, zachwyciłam się starą, oryginalną architekturą Zakopanego i okolic i zapragnęłam dowiedzieć się o niej nieco więcej. Niedawno w moje ręce wpadła książka o historii polskiego designu i z niej własnie czerpałam informacje do wpisu.
Jeśli macie ochotę zapoznać się co nieco z historią powstania tego stylu, zapraszam do lektury krótkiego wpisu 🙂

Styl zakopiański stanowił pierwszą fazę poszukiwań w zakresie wzornictwa, których celem było wykształcenie przedmiotów codziennego użytku kojarzonych z tradycją rodzimą. Główną rolę w powstaniu stylu zakopiańskiego odegrał Stanisław Witkiewicz senior, który to jednak twierdził, że jego twórcami byli górale tatrzańscy, on zaś był jedynie jego propagatorem. Witkiewicz, przybywszy do Zakopanego (popularnego ośrodka kuracyjnego) w 1886 r., zachwycił się tradycyjną architekturą wiejskich chałup. Zebrał on i opisał elementy typowe dla ludowego budownictwa i ornamentyki oraz zaprojektował kilka obiektów w tym stylu, niektóre traktując całościowo, jak np. Willę Koliba, której projekt zawierał nie tylko elementy budownictwa ale także meblarstwo, snycerstwo, koronczarstwo, tkactwo itp. Willa Koliba to obiekt, w którym po raz pierwszy określono cechy stanowiące znak rozpoznawczy stylu zakopiańskiego.

Muzeum Stylu Zakopiańskiego w Willi Koliba przy ul.Kościeliskiej. Słynna willa to pierwszy dom w stylu zakopiańskim wybudowany według projektu Stanisława Witkiewicza.
Na balustradzie typowa dla Podhala ornamentyka, zapożyczona z góralskich spodni, haftów, koronek, wycinanek.
Ganek z postacią górala w szczycie.
Góralski motyw parzenicy.
Otwory okienne i drzwiowe zamykano łukiem półokrągłym, którego zarys tworzyły wypełniające przestrzeń między słupami i belką poziomą łukowe kawałki drewna zwane psami.
W narożniku rynny – rzygacz zamiast rury spustowej.
Klamka w kształcie główki ciupagi – tutaj ciekawy, dopełniający element wyposażenia, wszędzie indziej wyglądałaby po prostu kiczowato.
Wszystkie belki stropowe, nadproża i inne elementy konstrukcyjne są pięknie rzeźbione w góralskie ornamenty.
W całym budynku w oknach są odpowiednio dopasowane wełniane, haftowane zasłony również z góralskimi ornamentami.
Parkiet w tak modną dzisiaj ścięta jodełkę (tzw. francuska jodełkę (link)).
Słupek podtrzymujący schody rzeźbiony (a jakże) w motywy floralne.
Wnętrze pokoju. Zwróćcie uwagę na tekstylia – dywany, chodniki, narzuty. Te wzory i materiały są przecież teraz tak bardzo na topie.

Styl zakopiański łączy w sobie elementy charakterystyczne dla drewnianych konstrukcji wieńcowych oraz stylizowany ornament floralny, wywodzący się z tradycji podhalańskich.
Witkiewicz, jako jedną z najważniejszych zalet świadczących o ponadczasowości rozwiązań wymyślonych przez polskich górali, wymienił możliwość uniwersalnego przekształcania ich pomysłów, która dała się bezpośrednio wyprowadzić z faktu, że w sprzętach góralskich forma wynika wprost z funkcji.

Willa w stylu zakopiańskim znajdująca się w samym centrum Zakopanego, choć nieco na uboczu – Dom Jutrzenka. Dzisiaj jest tam centrum kultury.
Na narożnikach zwanych węgłami, bale układają się w w zamki z ostatkami – końcówki belek występują poza narożnik.
Widok na podcienie willi.
Domy w stylu zakopiańskim stawiane były z płazów, czyli drewnianych bali przeciętych na pół, które uszczelniano mchem lub plecionką z drewnianych wiórów.
Wystające poza lico ściany belki ściany wewnętrznej.
Narożnik.
Spadziste dachy pokryte są drewnianym gontem.

Inne obiekty zaprojektowane przez Witkiewicza w stylu zakopiańskim to Willa Pepita, Willa Oksza, Zofiówka, Dom pod Jedlami. Wille te miały za zadanie kontynuować tradycje rodzime, chłopskie, a jednocześnie stanowić wygodne i przestronne mieszkania. Miały być wzorem i sposobem propagowania stylu, który dotychczas był jedynym stylem narodowym. Jak historia pokazała, styl ten był jednak zjawiskiem efemerycznym i krótkotrwałym, jednak wyznaczył on kierunek kolejnym pokoleniom artystów, którzy coraz częściej odwoływali się do tradycji ludowych.

Willa Atma przy ul. Kasprusie. Mieści się tam muzeum Karola Szymanowskiego – największego po Fryderyku Chopinie polskim kompozytorze.
Fundamenty domów wznoszono z polnego kamienia lub z głazów narzutowych.
Willa „Pod Jedlami”, in. dom „Pod Jedlami” znajdująca się przy ulicy Koziniec w Zakopanem.
Willa w stylu zakopiańskim według projektu Stanisława Witkiewicza z 1897 r.
Willa zbudowana została dla rodziny Pawlikowskich i nadal pozostaje w rękach rodziny, dlatego też jej zwiedzanie możliwe jest tylko z zewnątrz.
Z podnóża willi rozpościera się piękny widok.
W ogrodzie stoi piękna, zabytkowa studnia, także projektu Witkiewicza.
Willa Harenda, w której niegdyś mieszkał Jan Kasprowicz – dzisiaj znajduje się tam jego muzeum.
Widok od boku. Dom, usytuowany na zboczach Gubałówki, poeta nabył w 1923 roku od angielskiej malarki Winifred Cooper za pieniądze zarobione na tłumaczeniu Szekspira.
Widok z dołu, przy rzeczce Zakopianka. Obok willi znajduje się również Mauzoleum z grobem artysty.
Detal balustrady z ludowymi wycinankami.

To już wszystko na dziś. Jak Wam się podobał mój spacer po architekturze w stylu zakopiańskim? Czy tak samo jak ja jesteście zauroczeni tymi jedynymi w swoim rodzaju willami? Czekam na Wasze komentarze 🙂

Czytaj dalej...
Najciekawsze czarne domy w Polsce | Najciekawsze domy jednorodzinne w Polsce cz. 1

Najciekawsze czarne domy w Polsce | Najciekawsze domy jednorodzinne w Polsce cz. 1

Zapraszam na pierwszy wpis z nowej serii: „Najciekawsze domy jednorodzinne w Polsce”. Zamierzam w niej pokazywać po 3 najciekawsze według mnie projekty i realizacje domów jednorodzinnych z podziałem na kategorie. Zacznijmy od tych, które wpisują się w bardzo mocny ostatnio trend w architekturze nowoczesnej, czyli czerń na elewacji.

Czerń na elewacji to temat kontrowersyjny. Myślę, że wciąż ma on więcej przeciwników niż zwolenników, niemniej jednak widać, że pomysł ten cieszy się coraz większym powodzeniem.
Czerń od dawna jest z powodzeniem stosowana w architekturze użyteczności publicznej. Kolor ten nadaje budynkom wyrazistości, charakteru, podkreśla ich bryłę. I dobrze – ponieważ według mnie, to tego typu architektura powinna się wyróżniać w otoczeniu. W końcu ma ona służyć ludziom, wszystkim ludziom, więc niech będzie widoczna, nietypowa i najwyższej klasy.

Jeśli chodzi o stosowanie czerni w architekturze domów jednorodzinnych, mam co do tego mieszane uczucia. Z jednej strony, kolor ten na pewno nie wpływa pozytywnie na kwestię ładu przestrzennego. Wszak, ile innych domów będzie w tym kolorze? Z drugiej strony, w Polsce powstaje coraz więcej domów nietypowych, o architekturze ponadprzeciętnej. Wymóg stosowania w nich dachów z czerwonej dachówki czy elewacji w pastelowych kolorach wydaje się więc być zupełnie bez sensu. Taka architektura potrzebuje odpowiedniej oprawy i tu kolor czarny może się sprawdzić wyśmienicie.

Poniżej przedstawiam Wam 3 najciekawsze domy o czarnych elewacjach (i nie tylko), z czego dwa to realizacje a jeden jest na etapie projektu.

1. Dom jednorodzinny w Krostoszowicach.

Projekt: RS+ Robert Skitek
Etap: zrealizowany

lupek.pl

Dom jednorodzinny projektu pracowni RS+ Robert Skitek z pewnością można nazwać ekspresyjnym. Jego odważną formę podkreślono dodatkowo nietypowymi dla elewacji kolorem i materiałem. Czarny łupek zastosowany na elewacji i dachu kontrastuje z jasnym wnętrzem domu, w którym dominuje biel i drewno. O łupku pisałam już we wpisie o nowoczesnych materiałach elewacyjnych, tutaj możecie zobaczyć, jak faktycznie prezentuje się na nowoczesnej elewacji domu. Z dostępnych typów kryć (chodzi o kształt oraz sposób mocowania i układania łupka) wybrano krycie podwójne prostokątne, które jeszcze bardziej wydobywa żywą formę obiektu. Łupek to odpowiedź dla osób poszukujących trwałego, ale i naturalnego materiału na elewację. Dzięki swoim właściwościom, można go zastosować również na dachu, co pozwala uzyskać tak pożądany dzisiaj nowoczesny efekty całkowicie jednolitej, minimalistycznej bryły.

fot. Tomasz Zakrzewski
fot. Tomasz Zakrzewski
lupek.pl
lupek.pl
fot. Tomasz Zakrzewski
lupek.pl

Nietypowa forma domu w Krostoszowicach nie jest, jak mogłoby się wydawać, wynikiem szalonej koncepcji architekta, a przemyślaną odpowiedzią na kontekst, jakim w tym wypadku był pagórkowaty krajobraz okolicy. Słusznie nie odniesiono się do okolicznej, chaotycznej zabudowy, którą stanowią domy z lat 60. i 70. XX wieku, ale do ciekawej topografii. Wyzwaniem, ale i szansą, było nachylenie terenu działki, którą to architekci wykorzystali w 100%, bawiąc się poziomami oraz otwierając dom na krajobraz, nie na otaczającą zabudowę. Nietypowo, strefę nocną umieszczono poniżej dziennej. Oprócz standardowej funkcji, czyli 3 sypialni, łazienki, kuchni, salonu z antresolą i toalety, w domu udało się wygospodarować miejsce na pomieszczenie techniczne, gabinet, pomieszczenie do ćwiczeń i pomieszczenie gospodarcze. Całość dopełniono dwoma dużymi tarasami.

lupek.pl
lupek.pl
lupek.pl
lupek.pl
fot. Tomasz Zakrzewski
fot. Tomasz Zakrzewski
RS+ Robert Skitek
RS+ Robert Skitek
RS+ Robert Skitek
RS+ Robert Skitek

2. Dom jednorodzinny w Lublińcu.

Projekt: Dyrda Fikus Architekci
Etap: zrealizowany

fot. Bartłomiej Osiński

Projekt domu pracowni Dyrda Fikus Architekci miał za zadanie pokonać dwie podstawowe trudności jego lokalizacji – małej działki oraz chaotycznej, ciasnej zabudowy okolicy. Architekci postanowili dodać pozytywnej jakości za pomocą projektowanego budynku. Miał on odcinać się od okolicznej zabudowy, zarówno pod względem funkcjonalnym jak i samego wyglądu budynku.

fot. Bartłomiej Osiński
fot. Bartłomiej Osiński
fot. Bartłomiej Osiński
fot. Bartłomiej Osiński

Odcięcie miało nastąpić poprzez uzyskanie jak największego ogrodu i maksymalne otwarcie na niego. Ponadto, zastosowano ciekawy zabieg w bryle budynku – przechylono ścięty wierzchołek dachu w stronę ogrodu, optycznie odsuwając dom od sąsiada. Aby uzyskać nowoczesny wygląd, zdecydowano się na minimalistyczne potraktowanie elewacji – jest ona ciemna, gładka, niepodzielona rynnami czy gzymsami. Elewację wykonano z zastosowaniem natrysku z membrany poliuretanowej. Technologia ta, zazwyczaj stosowana w budynkach przemysłowych do hydroizolacji dachów, tarasów, basenów, polega na bezpowietrznym natrysku ciekłej membrany w celu zabezpieczenia przed niszczącymi warunkami eksploatacyjnymi środowiska. Rozwiązanie to nie tylko pozwala na uzyskanie jednolitej powierzchni dachu i elewacji, ale także podnosi ich trwałość. Wewnątrz domu, na parterze, udało się uzyskać przestronną strefę dzienną z antresolą, otwarciem na ogród oraz strefę nocną na dwóch poziomach na piętrze, z podziałem na część dla rodziców i część dla dziecka.

fot. Bartłomiej Osiński
fot. Bartłomiej Osiński
fot. Bartłomiej Osiński
fot. Bartłomiej Osiński
Dyrda Fikus Architekci
Dyrda Fikus Architekci
Dyrda Fikus Architekci
Dyrda Fikus Architekci
Dyrda Fikus Architekci

3. Dom jednorodzinny w Beskidach.

Projekt: MUS Architects
Etap: w trakcie realizacji

MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects

Ostatni przedstawiany dzisiaj projekt, którego autorem jest pracownia MUS Architects, został nazwany „czarną skałą” ze względu na swoją formę i kolor, jednoznacznie kojarzące się ze skałą. Projekt, zlokalizowany na działce na stoku, nawiązuje do okolicznej topografii surowych terenów górzystych. Jednakże, dom nie kontynuuje naturalnego ukształtowania działki, lecz niejako stoi w opozycji do niego, jakby przeciwstawiając się siłom natury, które chcą go zsunąć ze zbocza. Projekt ma unikatową, ekspresyjną formę – nie ma wyraźnego podziału na ściany i dach, jest abstrakcyjną, wielopłaszczyznową bryłą. Dla projektantów istotne również były kierunki świata – dom otwiera się na słoneczne południe poprzez mocno przeszklone od tej strony ściany. Przeszklenia te kadrują widoki na krajobraz Beskidów, a jednocześnie zapewniają kontakt z ogrodem. Mocne nachylenie działki determinuje układ bryły wewnątrz, dom jest podzielony na kilka poziomów. Mimo to, projektantom udało się uzyskać przestronne i wygodne wnętrze.

W projekcie zastosowano ten sam materiał na elewacjach i dachu budynku – ciemne płyty włókno-cementowe przywodzą na myśl nagą skałę masywu górskiego. Płyty włókno – cementowe produkowane są z cementu, minerałów, włókien celulozowych i wypełniaczy, które są na siebie kolejno nakładane, utwardzane i prasowane. Dzięki temu elewacja jest bardzo trwała i odporna na warunki pogodowe, nie wymaga również zbyt częstej konserwacji.

MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects
MUS Architects

To już wszystko na dziś. Kolejny wpis z tej serii będzie na temat najciekawszych projektów domów w Polsce z wykorzystaniem lokalnych, nietypowych materiałów. Co sądzicie o czerni na elewacji budynków mieszkalnych? Który z projektów podoba Wam się najbardziej? Czy któryś z zastosowanych materiałów Was przekonuje?

Czytaj dalej...
Projekt metamorfozy domu szeregowego z lat 90.

Projekt metamorfozy domu szeregowego z lat 90.

Dzisiaj chciałabym Wam przedstawić wykonany już jakiś czas temu projekt modernizacji elewacji domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej z lat 90 – tych. Przyznaję, że zwlekałam długo, żeby pokazać Wam coś ze swoich drobnych projektów, bojąc się słów krytyki także proszę – nie bądźcie zbyt surowi w ocenie 😉

Inwestorzy, po odnowieniu wnętrz, zdecydowali się również na odświeżenie wyglądu elewacji. Poza samymi elewacjami projekt miał obejmować zmianę pokrycia dachowego, kostki wokół domu oraz zaprojektowanie daszku nad schodami przed wejściem głównym budynku oraz ogrodu zimowego w tylnej części.

Prace projektowe w projektach tego typu rozpoczynają się od wykonania inwentaryzacji. W tym przypadku wykorzystano dokumentację archiwalną projektu domu otrzymaną od inwestora, naniesione przez niego zmiany stanu istniejącego względem projektu oraz zdjęcia.
Następnie opracowana została inwentaryzacja w formie modelu 3d (z którego w razie potrzeby łatwo wyeksportować rysunki 2D) i oczywiście sam projekt elewacji w dwóch wersjach. Z doświadczenia wiem, że inwestorom (oraz później ich wykonawcom) łatwiej sobie wyobrazić zmiany elewacji gdy mają przed sobą widoki 3D, rysunki 2D są w tym wypadku uzupełnieniem. Oczywiście przy bardziej skomplikowanych projektach – jak w tym wypadku wykonanie zadaszenia i ogrodu zimowego, rysunki 2D z wymiarami i opisami są niezbędne. W przypadku projektów elewacji chętnie korzystam z programu Sketchup, w którym szybko (co jest kluczowe) można stworzyć bryłę budynku, nanieść materiały a także wyeksportować zwymiarowane rysunki 2D w skali.

Głównymi założeniami projektu elewacji było uspokojenie, uporządkowanie dość skomplikowanej bryły budynku i jej poszczególnych elementów (np. okien, daszków) oraz nadanie jej nowoczesnego wyrazu. Współczesny efekt można z pewnością uzyskać, stosując nowoczesne materiały i rozwiązania konstrukcyjne takie jak: deski i okładziny elewacyjne, szklane zadaszenie na konstrukcji stalowej, czy proste szklane balustrady (które również miały być wymieniane). Inwestorzy byli nakierowani na stworzenie podziałów na elewacji z różnych materiałów bądź za pomocą boniowania, w tym wypadku jednak, z uwagi chociażby na dość chaotyczne rozmieszczenie okien na elewacji lepiej stosować się do zasady „mniej znaczy więcej”. Zaprojektowane podziały elewacji są więc raczej oszczędne w formie. Uproszczeniu uległy również kształty murków przy schodach i ścieżkach z kostki.

Co do samej kolorystyki, inwestorzy byli już w trakcie wymiany okien na takie w wykończeniu ciemnego drewna oraz wybrali już kolor i materiał pokrycia dachowego – nowoczesna blachodachówka w kolorze antracytowym, co zdecydowało o kolorystyce innych elementów. Materiały użyte w projekcie to: tynk biały, drewno elewacyjne klejone/materiał drewnopodobny klejony, płytki elewacyjne kamienne jasnoszare lub w drugiej wersji płytki klinkierowe jasnoszare, pokrycie dachu zaproponowane przez inwestora, obróbki blacharskie, rynny – z blachy tytan-cynk., kominy – blacha na rąbek stojący – elementy te w kolorze dachu (ciemnoszary), posadzka tarasów – płyty z betonu architektonicznego lub gres o fakturze betonu architektonicznego, kostka betonowa szara.

Lekkie zadaszenia na konstrukcji stalowej zaprojektowano nad wejściem do domu, nad balkonem oraz nad tarasem w formie ogrodu zimowego, który ma przesuwne ścianki szklane oraz rolety zewnętrzne chroniące przed nadmiernym nagrzewaniem. Akcenty drewniane na elewacji (w tonacji jak najbardziej zbliżonej do koloru stolarki) oraz pnącza przy zadaszeniach zostały zaproponowane w celu ocieplenia raczej surowego wyrazu całości. Ciekawym elementem projektu jest nowoczesna pergola na minimalistycznej ramie stalowej, której formę powtórzono w zadaszeniu przy wejściu głównym.

Wiele osób decyduje się na zmianę wyglądu swojego domu najczęściej przy okazji większej modernizacji budynku – np. przy okazji termomodernizacji, wymiany okien czy dachu. Najczęściej inwestorom zależy na takiej zmianie, która nieco unowocześni czy uporządkuje wygląd budynku ale w sposób ekonomiczny. Warto zastanowić się nad tym, co można zmienić przed przystąpieniem do wszelkich prac remontowych. W wielu przypadkach wystarczy chociażby zmiana kolorystyki tynku, dodanie prostych podziałów – np. boni czy fragmentu w okładzinie elewacyjnej. Takie zabiegi mogą znacznie podnieść walory estetyczne całej bryły domu. Jeśli nie czujecie się na siłach, aby samemu zdecydować o wyglądzie elewacji, warto udać się w tym calu do fachowca. Projekt elewacji jest stosunkowo niedrogi (a już na pewno w porównaniu do kosztów remontu elewacji), natomiast wyglądem domu będziemy się cieszyć (lub nie) przez długie lata.

Co sądzicie o takiej zmianie? Czy wg Was starsze domy mają szanse na uzyskanie nowoczesnego wyglądu bez nadmiernego nadwyrężania portfela? A może uważacie, że efekt jest niewspółmierny do poniesionych kosztów? Wszak nie od dziś wiadomo, że remontu domu nieraz kosztuje więcej niż budowa nowego… Ja uważam, że jednak warto. Jednym z moich marzeń jest możliwość modernizacji domu-kostki, to by było wyzwanie 🙂 Pozdrawiam!

Czytaj dalej...
Nowoczesne materiały elewacyjne – przeczytaj zanim kupisz

Nowoczesne materiały elewacyjne – przeczytaj zanim kupisz

W tym wpisie dowiesz się, jakie są konkretne ceny materiałów, których nie znajdziesz na stronach ich producentów. Z jakiegoś powodu producenci ich nie podają… zwłaszcza jeśli chodzi o materiały droższe.

Elewacja oraz dach to najbardziej zauważalne elementy budynku. Wykończenie ścian to tzw. postawienie kropki nad i. Sposób wykończenia należy jednak przewidzieć na samym początku, na etapie projektowania, m. in. ze względu na różne materiały termoizolacyjne stosowane do różnych materiałów elewacyjnych, a także ich grubości. Jeśli planujesz budowę domu lub po prostu chcesz poznać najnowocześniejsze materiały elewacyjne dedykowane domom jednorodzinnym, ich ceny a także wady i zalety, ten wpis jest dla Ciebie. Sprawdź, dzięki którym materiałom możesz uzyskać efekt, odpowiadający Twoim potrzebom.

Materiały elewacyjne można podzielić na dwie główne grupy: tradycyjne – naturalne i nowoczesne – przeważnie kompozyty.
Poniżej subiektywne zestawienie wybranych przeze mnie materiałów elewacyjnych. Nie znajdziesz tu jednak materiałów najtańszych, dostępnych w większości marketów budowlanych – zwykle są kiepskiej jakości i o dość tandetnym wyglądzie. Uważam, że jeśli nie dysponujemy dużym funduszem (co często się zdarza przy końcówce budowy), lepiej już zainwestować w dobry tynk niż w materiały typu styropian z „drewnianą” fakturą, cementowe płytki udające kamień czy plastikowe tapety udające drewno (tak, naprawdę są takie materiały).

Jeśli nie wiesz, czy wybrać materiały naturalne czy nowoczesne komponenty, zastanów się, na czym Ci najbardziej zależy (i co mieści się w zakresie Twojego budżetu) – na naturalnym wyglądzie, ale co za tym idzie niezbędnej impregnacji (drewno, kamień) czy na trwałości przez lata, ale przy użyciu imitacji? To jest główna różnica pomiędzy tymi dwoma grupami materiałów.

Wśród materiałów tradycyjnych – naturalnych, stosowanych współcześnie, możemy wyróżnić przede wszystkim:

1. Cegłę/okładzinę klinkierową.

openbuildings.com
Cegłę elewacyjną można układać na różne sposoby, nie tylko standardowo. Elewacja tego budynku została starannie zaprojektowana z wysuniętymi częściowo niektórymi cegłami, dając efekt ombre.
openbuildings.com

Tradycyjnym, efektownym wykończeniem budynku jest cegła – np. klinkierowa. Cegła elewacyjna jest trwała i mrozoodporna. Ten typ elewacji charakteryzuje się także niską nasiąkliwością – dzięki porowatej strukturze łatwo oddaje wilgoć. Klinkier występuje w różnych odmianach, może być to cegła pełna, perforowana, specjalna kominowa, połówka (połowa grubości) lub okładzina klinkierowa. Cegła może być w długości standardowej lub – modnej ostatnio – długiej, która nadaje bardziej nowoczesny charakter. Można również pobawić się w różne ułożenie cegieł i (koniecznie z projektem! Improwizowanie na budowie nigdy nie jest dobrym pomysłem) część cegieł wysunąć i w różne grubości spoiny np. zastosować tylko piony poziome. Cegłę można układać w systemie fasady wentylowanej, okładzinę natomiast przyklejać do styropianu (ściana lekka-mokra).

Przykład: KMK KLINIER – cegły i okładziny klinkierowe, cegły na komin.
– cegła na komin – cena: ok. 7 zł/szt. brutto (1m2 – 48 szt., 336 zł/m2 brutto), wym. 11,5x24x7,1 cm
– cegła klinkierowa standardowa – cena: ok. 3 zł/szt. brutto (1m2 – 75 szt., 225 zł/m2 brutto) , wym. 10x21x5 cm
– płytka klinkierowa prosta – cena: ok. 3 zł/szt. brutto (1m2 – 48 szt., 144 zł/m2 brutto) , wym. 0,9x24x7,1 cm
– płytka klinkierowa kątowa – cena: ok. 13,40 zł/szt. brutto

pinterest
Bardzo nowoczesny efekt daje zastosowanie na elewacje cegły w długiej wersji.
pinterest

Elewacja wentylowana

Nowoczesne okładziny elewacyjne układa się na ociepleniu wykonanym metodą lekką suchą, tworząc tzw. fasadę wentylowaną. Taki typ elewacji ma wiele atutów. Pusta przestrzeń pomiędzy okładziną a ociepleniem zapobiega gromadzeniu się wilgoci w izolacji termicznej. Dzięki pustce wilgoć może swobodnie odparować, dlatego na fasady wentylowane stosuje się ocieplenie z wełny mineralnej. Okładzina fasady na ruszcie zwiększa żywotność elewacji – osłania ją przed niekorzystnymi czynnikami atmosferycznymi. W przypadku takiej okładziny bardzo łatwo jest też wyeliminować wszelkie nierówności ściany. Dzięki takiej elewacji ogranicza się również straty ciepła zimą oraz intensywność nagrzewania latem.

2. Panele drewniane.

Elewacje drewniane to wybór dla osób szukających w rozwiązaniach budowlanych zarówno wrażenia przytulności, jak i elegancji. Taki materiał wymaga jednak częstej impregnacji. Jeśli lubisz efekt naturalny, nie przeszkadza Ci tzw. patyna, najlepiej wykorzystać drewno o popularnym w danej lokalizacji typie. Miejscowy gatunek nie tylko okaże się tańszy od egzotycznych odmian, ale także będzie idealnie współgrać z otoczeniem. Najczęściej wybierane rodzaje drewna to dąb, modrzew i mniej kosztowna sosna lub świerk. Dużo droższe lecz bardziej wytrzymałe i wymagające mniej uwagi jest drewno egzotyczne.

Przykład: DREWNO NATURALNE ULTRA WOOD – elewacje, sprzedaż i montaż.
– cena: ok. 200 zł/m2 (sam materiał, bez montażu)
– montaż – systemy niewidoczne, umożliwiające desce pracę
– wśród gatunków wykorzystywanych na elewacje znajdują się m.in.: świerk europejski, modrzew syberyjski, merbau, massaranduba, kempas, ipe, garapa, cumaru oraz bangkirai
– wykończenie: olej z pigmentem lub patyna
– impregnacja elewacji – co ok. 5 lat
– panele zazwyczaj sugerowane są do elewacji wentylowanych, w projekcie należy przewidzieć miejsce na ruszt

ultra-wood
ultra-wood

Poniżej trzy przykłady elewacji z wykorzystaniem paneli drewnianych. Pierwsze dwie elewacje wyglądają elegancko, nowocześnie, wykończenie drugiej natomiast bardziej przypomina domek letniskowy. Dlaczego? M. in. przez sposób wykończenia narożników – na pierwszym zdjęciu panele są przycięte ukośnie, w drugim została wywinięta obróbka blacharska, w trzecim zastosowano najprostsze i zarazem najbardziej tandetne rozwiązanie, psujące cały efekt – drewniane listewki, prawdopodobnie zasłaniające nierówno przycięte panele…

mojafirma.infor.pl
wpckompozyt.pl
WP-Dom

3. Okładziny z kamienia naturalnego.

lupek.pl
Modny ostatnio podział na elewacji – z długich a wąskich elementów, z minimalnej grubości fugą.
lupek.pl

Jednym z najtrwalszych naturalnych materiałów jest kamień. Najpopularniejszymi odmianami wykorzystywanymi w budownictwie są: piaskowiec, granit, wapień, trawertyn, łupek. Granit, trawertyn, łupek uważane są za najbardziej wytrzymałe, natomiast wapienie i piaskowce cechują się mniejszą odpornością. Surowiec ten może różnić się grubością i sposobem wykończenia (kamień polerowany i fakturowany). Gładkie kamienie (w przeciwieństwie do chropowatych) stwarzają poczucie lekkości, elegancji, podkreślą nowoczesną bryłę domu lub jej fragment.

Przykład: ŚLĄSKIE KRUSZYWA NATURALNE – łupek dachowy i elewacyjny Rathscheck. Systemy elewacyjne (pierwsze 3 dedykowane do fasad wentylowanych):
– krycie symetryczne z ukrytym montażem
– krycie symetryczne z montażem na haki
– montaż łupka w systemie rusztu aluminiowego
– montaż łupka w systemie klejonym
– cena: ok. 80 zł/m2 – sam materiał, 160 zł/m2 – z konstrukcją i montażem
– można zastosować ten sam łupek na dachu (min. kąt nachylenia – 40%) i elewacji, osiągając bardzo ciekawy efekt
– różne sposoby układania łupka – m. in. krycie staroniemieckie, niemieckie, łuskowe, podwójne prostokątne, w szpic – francuskie, w karo, liniowe

lupek.pl
Wspaniały Dom w Łupku w Katowicach projektu RS+ Robert Skitek z ukośną kalenicą. Jak widać łupek można stosować nie tylko na elewacjach ale również na dachach. Bardzo podobają mi się projekty budynków z takim samym materiałem zastosowanym na dachu i elewacjach.
lupek.pl
Łupek na elewacjach o różnych kształtach i sposobach mocowań.
lupek.pl
lupek.pl
lupek.pl

4. Okładzina z blachy.

dobrze-mieszkaj

Kolejny materiał, który można stosować zarówno na dach jak i elewacje – okładzina z blachy.

Nowoczesny styl wykończenia domu można uzyskać również za pomocą pokrycia z blachy. Surowy, metaliczny materiał spodoba się osobom lubiącym minimalizm i chłodne, stonowane odcienie. Zaletą wykorzystania blachy jest także to, że materiał ten właściwie nie wymaga opieki. Dodatkowo jest trwały i odporny na działanie ognia. Minusem jest z pewnością nagrzewanie się blachy oraz trzeszczenie w gorące dni spowodowane rozszerzaniem się materiału. Blachy mogą być z rożnych materiałów – np. stalowe lub tytanowo-cynkowe.
Podobnie jak w przypadku łupka, blachę można zastosować na dachu domu z dachem dwuspadowym (tez. modnej ostatnio stodoły) i przeciągnąć ją w dół na elewacje, stosując specjalne rynny bezokapowe.

Przykład: BLACHA RUUKKI – blacha stalowa, np. na rąbek stojący.
– cena: ok. 65 zł/m2 brutto (sam materiał)
– podział – 475 mm

ruukki
Estetyka wykonania obróbek blacharskich jest bardzo istotna. To jak z dobraniem dodatków do stroju – porządne i pięknie wykonane potrafią prostemu ubiorowi nadać elegancji i szyku.

Przykład: BLACHA RHEINZINK – blacha tytan-cynk na elewacje, dach, rynny jak i w postaci obróbek blacharskich.
– cena – ok. 100 zł/m2 (sam materiał)
– dachy i systemy pokryć dachowych (które można również zastosować na elewacje)- na podwójny rąbek stojący, na kątowy rąbek stojący, na listwę zatrzaskową klick, łuski karo i duże romby
– architektoniczne detale i wykończenia budynków – obróbki dachów płaskich i attyki, obróbki blacharskie murów z blachy tytan-cynk, obróbka komina miękkim cynkiem, okładziny komina z blachy tytan-cynk, okładziny ścian szczytowych z blachy tytan-cynk, lukarny z blachy tytan-cynk, balkony i zadaszenia z blachy tytan-cynk, parapety z blachy cynkowo-tytanowej
– blacha ręcznie formowana na budowie – drogi montaż

Ekspert-Budowlany
Ekspert-Budowlany
Zespół budynków szeregowych MikMak we Wrocławiu projektu ArC2 Fabryka Projektowa. Przy tak dynamicznej bryle zdecydowano się na minimalistyczne wykończenie z blachy na rąbek kątowy.
RHEINZINK

Projekt domu w Austrii z metalowym systemem elewacji w łuskę z blachy tytan-cynk.

archilovers.com
archilovers.com

5. Beton architektoniczny.

archilovers.com
Dom w Lumino w Szwajcarii projektu Davide Macullo Architects.

Ten sposób wykańczania elewacji postanowiłam zakwalifikować do tradycyjnych, ponieważ znany jest od wielu lat, w przeciwieństwie do tych, które opiszę poniżej. Beton architektoniczny od jakiegoś czasu jest bardzo popularny, chętnie stosuje się go zarówno we wnętrzach jak i na elewacjach. Jego surowa estetyka oraz trwałość sprawiają, że ludzie coraz częściej wybierają płyty z naturalnego betonu na elewację swojego wymarzonego domu.
Cena płyt z betonu architektonicznego na elewacje waha się od 100 do nawet 500 zł/m2. Warto celować z płyty w granicach 250-300 zł/m2 z montażem, te najtańsze są z najgorszego możliwego jakościowo betonu, przez co na jego powierzchni z czasem mogą pojawić się brzydkie zacieki oraz może zzielenieć. Ponadto, tanie płyty są cienkie, przez co mogą pękać.
Kolor betonu architektonicznego można wybrać z bogatych wzorników producentów, co pozwala na znalezienie swojego wymarzonego odcienia. Pomyslem wartym rozważenia jest połączenie 2-3 kolorów betonu na elewacji, np. podkreślających konkretne bryły budynku. Beton architektoniczny może być zastosowany zarówno jako elewacja wentylowana, jak i klejony bezpośrednio do styropianu.

Swipelife
dezeen.com

Drugim typem materiałów stosowanych na elewacje są elewacje nowoczesne – kompozyty. Kompozyt to (za: Wikipedia.org) „(…) materiał o strukturze niejednorodnej, złożony z dwóch lub więcej komponentów (faz) o różnych właściwościach”. Właściwości kompozytów nigdy nie są sumą czy średnią właściwości jego składników. Najczęściej jeden z komponentów stanowi lepiszcze, które gwarantuje jego spójność, twardość i elastyczność, a drugi, tzw. komponent konstrukcyjny zapewnia odporność na ściskanie/rozciąganie. Kompozyty mogą świetnie udawać inne materiały: metal, drewno, kamień, natomiast cechują się większą wytrzymałością i brakiem potrzeby impregnacji. Ceny kompozytów są dość zbliżone, mają natomiast różne rodzaje wykończeń, jedne lepiej imitują kamień, gorzej drewno, inne najlepiej wyglądają gładkie. Poniżej kilka ich przykładów:

1. Kompozyty z wierzchnią warstwą metalu.

najlepszedomy.pl
Dom ukryty w lesie dzięki lustrzanej elewacji z płyt Alucobond. Projekt reFORM Architekci.
najlepszedomy.pl
najlepszedomy.pl

Przykład: Płyty elewacyjne ALUCOBOND:
– płyta kompozytowa, złożona z dwóch wierzchnich blach aluminiowych z rdzeniem mineralnym. W dotyku przypomina metal. Dobrze imituje metal, równie dobrze prezentuje się w formie np. gładkich boni.
– cena: ok. 120 zł/m2 netto; od. 500-550 zł/m2 (z montażem, wełną i stelażem)
– max dł. 5m, max szer. 1m
– dedykowana do fasad wentylowanych
– stosowana z wełną (która jest paroprzepuszczalna, ognioodporna, ma większą rozkurczliwość – kotwy płyt są montowane w murze, wełna jest w stanie się do nich dopasować)

2. Płyty laminowane (HPL).

m3ziolek
Dom z elewacją z płyt Trespa projektu dva_arhitekta. Ponadczasowe połączenie bieli i czarnych akcentów w postaci ram i obramowań okien.
m3ziolek

Przykład: Płyty elewacyjne TRESPA:
– wytwarzane pod wysokim ciśnieniem dekoracyjne płyty laminowane (HPL), wytwarzane z pomocą technologii jej utwardzania wiązką elektronów (EBC); mieszanina nawet do 70% włókien naturalnych oraz żywic termoutwardzalnych w wytwarzanym pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze. W dotyku przypomina plastik. Z wymienionych tu kompozytów, najlepiej imituje drewno.
– cena: ok. 500 zł/m2 (z montażem, wełną i stelażem)
– dedykowana do fasad wentylowanych

3. Spieki kwarcowe.

pinterest
Spieki kwarcowe w wyglądzie i w dotyku przypominają kamień naturalny, najlepiej ze wszystkich komponentów go imitują.
pinterest

Przykład: Płyty elewacyjne LAMINAM:
– spieki kwarcowe, stworzone z naturalnych materiałów, takich jak iły łupkowe, skały granitowe i pigmenty ceramiczne, mogą być łatwo mielone, a następnie poddane procesowi recyklingu. W dotyku przypomina kamień i dość dobrze go imituje.
– cena: zależna od grubości – 3mm – ok. 300 zł/m2 brutto (bez montażu), 5mm – ok. 340 zł/m2 brutto (bez montażu), 12 mm – ok. 850 zł/m2 brutto (bez montażu)
– na elewacje – min. gr. 3mm, dedykowane do klejenia do styropianu (specjalny klej wysoko elastyczny) – proj. 1387
– na posadzki (wewnątrz i na zewnątrz) – min. gr. 5mm (formaty mniejsze np. 0,5m x 1m), 12 mm (formaty większe np. 1m x 3m), dedykowane do klejenia – jak płytki
– płyty wielkoformatowe o max. wymiarach 3000x1000x3

4. Elewacyjne deski kompozytowe.

gorod161.ru
Niektóre komponenty drzewne do złudzenia przypominają naturalne drewno, wpływa na to między innymi zróżnicowanie kolorystyczne jak w prawdziwym drewnie i duża zawartość włókien drewnianych.
houzz.com
indiamart.com

Przykład: Deski kompozytowe elewacyjne RELAZZO REHAU:
– kompozyt polimerowo-drzewny (WPC, od ang. wood polymer composites) składa się w ponad 50% z drewna. Deska w dotyku jest jak drewno, pachnie jak drewno i można ją obrabiać jak drewno. Deska jest odporna na działanie promieniowania UV, dzięki czemu zachowuje swój pierwotny kolor przez lata. Patyna charakterystyczna dla naturalnego drewna pojawia się już niedługo po zamontowaniu desek. W przeciwieństwie do naturalnego drewna, nie wymaga jakiejkolwiek konserwacji.
– cena – ok. 450 zł/m2 (cały system, bez montażu)
– gwarancja – 10 lat (na cały system)
– jedyna konserwacja to ewentualne mycie mydłem na bazie ługu

muratordom.pl
interkps.com

Warto pamiętać, że projekt do pozwolenia na budowę nie zawiera rozwiązań szczegółowych wykonania elewacji. Jeśli zależy Ci na szczególnej estetyce wykonania lub nie masz pomysłu, jak wykonać daną elewację, jakie zastosować podziały, jaki system, zamów u architekta projekt wykonawczy lub skorzystaj z pomocy doradców technicznych producenta danej elewacji, którzy zazwyczaj chętnie (i za darmo, jeśli zamówisz ich produkt) wykonają dla Ciebie odpowiedni projekt i dobiorą najlepszy system.
Wpis przygotowany został na podstawie doświadczeń praktykującego architekta, wykonującego projekty techniczne domów jednorodzinnych, ceny zostały uzyskane bezpośrednio od producentów, mogą różnić się w zależności od wielkości zamówienia, miejsca oraz czasu. Dane techniczne uzyskane od doradców technicznych, wady i zalety określone na podstawie realizacji projektów, ocen użytkowników, wizyt na budowie.

Zobacz też:
Spodek czy sombrero? czyli o starzeniu się materiałów
Czy MCK w Katowicach to miejsce z duszą?
Architektura na Malcie

Czytaj dalej...
Spodek czy sombrero?

Spodek czy sombrero?

Czyli luźne przemyślenia na temat starzenia się materiałów (w architekturze, oczywiście 😉 )

O tym, jak starzeją się materiały pomyślałam, oglądając gmach katowickiego Spodka i podziwiając, jak pięknie i nowocześnie wygląda, mimo że ma już przeszło 45 lat. Wydaje mi się, że takie wrażenia często związane są nie tylko z samą formą budynku (nie piszę o funkcji, gdyż miałam okazje oglądać go tylko z zewnątrz), ale także z zastosowanymi materiałami i tym, jak wyglądają po latach. Hala widowiskowo-sportowa to żywy przykład pokazujący jak starzeją się różne materiały.

Szczególnie moją uwagę w tym budynku przykuły:

– mozaika – może wygląda nieco przestarzale (przez skojarzenia z częstym ich stosowaniem w architekturze PRL), za to dobrze się starzeje. W krajach południowo-zachodniej Europy od lat chętnie stosowana, także współcześnie, tworząc ożywiające, barwne kompozycje;

– elewacja z okładziny metalowej – bardzo dobrze się starzeje i bardzo nowocześnie wygląda;

Inne materiały które przychodzą mi na myśl, już spoza kontekstu Spodka:

– beton – nieco kłopotliwy (również można to zauważyć na elewacjach Spodka), po latach wygląda brzydko (choć jest wielu zwolenników takiego efektu) dlatego bywa „zamalowywany” jak np. wspaniałe „sedesowce” przy ul. Grunwaldzkiej we Wrocławiu;

Słynne „sedesowce” we Wrocławiu:

www.wroclaw pl
www.pinterest com
www.bryla pl
www.wroclaw pl 1

– szkło – zawsze będzie wyglądać dobrze, problemem jest stolarka czy ślusarka w której jest umieszczone. Źle dobrana na początku, po latach może być elementem najbardziej decydującym, jeśli chodzi o odbiór budynku jako przestarzały, nienowoczesny lub po prostu brzydki (np. plastikowe okna w starych budynkach, kamienicach czy nowa wymieniona ślusarka w budynkach z czasów PRL, kompletnie nie zachowująca oryginalnych podziałów i zmieniająca charakter całego budynku);

Tak nie powinno się wymieniać stolarki w starych budynkach:

www.konserwatorzabytkow.pl
www.oknonet.pl
www.tbs.szczecin.pl

– drewno – wystawione na działanie czynników zewnętrznych (np. zacinanie deszczu, bezpośrednie promieniowane słoneczne) szarzeje , matowieje, często, przez to, że „pracuje”, wygina się, zmienia kształt. Niektórym to nie przeszkadza, gdyż uważają, że taka jest natura drewna. Inni, zwolennicy bardziej schludnego efektu – stosują na elewacjach czy tarasach drewno egzotyczne, np. bardzo popularne teraz modrzew syberyjski i termojesion, lub komponenty, aby jak najbardziej zminimalizować częstotliwość impregnacji (której wymaga każdy rodzaj drewna, również komponenty);

W ostatnim czasie powstaje sporo budynków z drewnianymi elewacjami, np. Służewski Dom Kultury w Warszawie

krakow.wyborcza.pl
www.infomusic.pl

…i Marina w Bydgoszczy

www.skyscrapercity.com
www.skyscrapercity.com

– kamień – należy zadbać o odpowiednią impregnację (przed wchłanianiem wilgoci, co zabezpieczy kamień przed pękaniem, przed działaniem płynów i tłuszczy, celem poprawienia odporności na zarysowania, przed porastaniem mchem) i mocowanie (np. na elewacji), dzięki czemu tak jak inne materiały naturalne, będzie się starzał nie tracąc szlachetnego wyglądu.

Takie mogą być skutki niezaimpregnowanego lub niepoprawnie zastosowanego kamienia:

www.pgi.gov.pl1
www.pgi.gov.pl2
www.pgi.gov.pl

– dachówka i gonty – wg mnie dobrze wyglądają, gdy się już trochę „zestarzeją” i nabiorą „patyny”. Nowa dachówka wygląda według mnie plastikowo, jak tu:

zblogowani.pl

lub tu:

www.budownictwo.org

Tak już wygląda lepiej:

elewacjezuzzy.blogspot.com
polskawschodnia.blox.pl

To tylko kilka przykładów, które przyszły mi do głowy. Z jakimi materiałami Wy się najczęściej spotykacie, jakie jest Wasze zdanie na ten temat?

Wydaje mi się, że we współczesnych projektach i realizacjach często pomija się i nie myśli o tym jakże ważnym aspekcie, jakim jest starzenie się materiałów. Wybierając materiały do naszego projektu, powinniśmy jednak zawsze zastanowić się, jak będą zachowywały się po 5, 10, 50 latach, jak wpłynie to na odbiór budynku.

*Spójrzcie na to zdjęcie. Co według Was bardziej przypomina na tym ujęciu hala widowiskowo-sportowa, zlokalizowana w Katowicach przy Alei Wojciecha Korfantego 35 – spodek czy sombrero? 😉

Czytaj dalej...