Przeglądnięte przez
Miesiąc: Marzec 2018

Styl zakopiański – czyli jedyny w pełni narodowy styl w architekturze w historii Polski

Styl zakopiański – czyli jedyny w pełni narodowy styl w architekturze w historii Polski

Zabytkowa studnia projektu Witkiewicza znajdująca się przy Willi pod Jedlami w Zakopanem.

Choć dzisiejszy wpis z pewnością nie przypadnie wszystkim do gustu, to wierzę, że znajdą się osoby, które interesują się historią polskiej kultury i sztuki 😉
Po ostatnich kilku wizytach w Zakopanem, zachwyciłam się starą, oryginalną architekturą Zakopanego i okolic i zapragnęłam dowiedzieć się o niej nieco więcej. Niedawno w moje ręce wpadła książka o historii polskiego designu i z niej własnie czerpałam informacje do wpisu.
Jeśli macie ochotę zapoznać się co nieco z historią powstania tego stylu, zapraszam do lektury krótkiego wpisu 🙂

Styl zakopiański stanowił pierwszą fazę poszukiwań w zakresie wzornictwa, których celem było wykształcenie przedmiotów codziennego użytku kojarzonych z tradycją rodzimą. Główną rolę w powstaniu stylu zakopiańskiego odegrał Stanisław Witkiewicz senior, który to jednak twierdził, że jego twórcami byli górale tatrzańscy, on zaś był jedynie jego propagatorem. Witkiewicz, przybywszy do Zakopanego (popularnego ośrodka kuracyjnego) w 1886 r., zachwycił się tradycyjną architekturą wiejskich chałup. Zebrał on i opisał elementy typowe dla ludowego budownictwa i ornamentyki oraz zaprojektował kilka obiektów w tym stylu, niektóre traktując całościowo, jak np. Willę Koliba, której projekt zawierał nie tylko elementy budownictwa ale także meblarstwo, snycerstwo, koronczarstwo, tkactwo itp. Willa Koliba to obiekt, w którym po raz pierwszy określono cechy stanowiące znak rozpoznawczy stylu zakopiańskiego.

Muzeum Stylu Zakopiańskiego w Willi Koliba przy ul.Kościeliskiej. Słynna willa to pierwszy dom w stylu zakopiańskim wybudowany według projektu Stanisława Witkiewicza.
Na balustradzie typowa dla Podhala ornamentyka, zapożyczona z góralskich spodni, haftów, koronek, wycinanek.
Ganek z postacią górala w szczycie.
Góralski motyw parzenicy.
Otwory okienne i drzwiowe zamykano łukiem półokrągłym, którego zarys tworzyły wypełniające przestrzeń między słupami i belką poziomą łukowe kawałki drewna zwane psami.
W narożniku rynny – rzygacz zamiast rury spustowej.
Klamka w kształcie główki ciupagi – tutaj ciekawy, dopełniający element wyposażenia, wszędzie indziej wyglądałaby po prostu kiczowato.
Wszystkie belki stropowe, nadproża i inne elementy konstrukcyjne są pięknie rzeźbione w góralskie ornamenty.
W całym budynku w oknach są odpowiednio dopasowane wełniane, haftowane zasłony również z góralskimi ornamentami.
Parkiet w tak modną dzisiaj ścięta jodełkę (tzw. francuska jodełkę (link)).
Słupek podtrzymujący schody rzeźbiony (a jakże) w motywy floralne.
Wnętrze pokoju. Zwróćcie uwagę na tekstylia – dywany, chodniki, narzuty. Te wzory i materiały są przecież teraz tak bardzo na topie.

Styl zakopiański łączy w sobie elementy charakterystyczne dla drewnianych konstrukcji wieńcowych oraz stylizowany ornament floralny, wywodzący się z tradycji podhalańskich.
Witkiewicz, jako jedną z najważniejszych zalet świadczących o ponadczasowości rozwiązań wymyślonych przez polskich górali, wymienił możliwość uniwersalnego przekształcania ich pomysłów, która dała się bezpośrednio wyprowadzić z faktu, że w sprzętach góralskich forma wynika wprost z funkcji.

Willa w stylu zakopiańskim znajdująca się w samym centrum Zakopanego, choć nieco na uboczu – Dom Jutrzenka. Dzisiaj jest tam centrum kultury.
Na narożnikach zwanych węgłami, bale układają się w w zamki z ostatkami – końcówki belek występują poza narożnik.
Widok na podcienie willi.
Domy w stylu zakopiańskim stawiane były z płazów, czyli drewnianych bali przeciętych na pół, które uszczelniano mchem lub plecionką z drewnianych wiórów.
Wystające poza lico ściany belki ściany wewnętrznej.
Narożnik.
Spadziste dachy pokryte są drewnianym gontem.

Inne obiekty zaprojektowane przez Witkiewicza w stylu zakopiańskim to Willa Pepita, Willa Oksza, Zofiówka, Dom pod Jedlami. Wille te miały za zadanie kontynuować tradycje rodzime, chłopskie, a jednocześnie stanowić wygodne i przestronne mieszkania. Miały być wzorem i sposobem propagowania stylu, który dotychczas był jedynym stylem narodowym. Jak historia pokazała, styl ten był jednak zjawiskiem efemerycznym i krótkotrwałym, jednak wyznaczył on kierunek kolejnym pokoleniom artystów, którzy coraz częściej odwoływali się do tradycji ludowych.

Willa Atma przy ul. Kasprusie. Mieści się tam muzeum Karola Szymanowskiego – największego po Fryderyku Chopinie polskim kompozytorze.
Fundamenty domów wznoszono z polnego kamienia lub z głazów narzutowych.
Willa „Pod Jedlami”, in. dom „Pod Jedlami” znajdująca się przy ulicy Koziniec w Zakopanem.
Willa w stylu zakopiańskim według projektu Stanisława Witkiewicza z 1897 r.
Willa zbudowana została dla rodziny Pawlikowskich i nadal pozostaje w rękach rodziny, dlatego też jej zwiedzanie możliwe jest tylko z zewnątrz.
Z podnóża willi rozpościera się piękny widok.
W ogrodzie stoi piękna, zabytkowa studnia, także projektu Witkiewicza.
Willa Harenda, w której niegdyś mieszkał Jan Kasprowicz – dzisiaj znajduje się tam jego muzeum.
Widok od boku. Dom, usytuowany na zboczach Gubałówki, poeta nabył w 1923 roku od angielskiej malarki Winifred Cooper za pieniądze zarobione na tłumaczeniu Szekspira.
Widok z dołu, przy rzeczce Zakopianka. Obok willi znajduje się również Mauzoleum z grobem artysty.
Detal balustrady z ludowymi wycinankami.

To już wszystko na dziś. Jak Wam się podobał mój spacer po architekturze w stylu zakopiańskim? Czy tak samo jak ja jesteście zauroczeni tymi jedynymi w swoim rodzaju willami? Czekam na Wasze komentarze 🙂

Czytaj dalej...
Trendy 2018 na 4 Design Days

Trendy 2018 na 4 Design Days

W dniach 15-18 lutego 2018 r., w Międzynarodowym Centrum Kongresowym i Spodku w Katowicach, odbyła się III edycja 4 Design Days. Są to jedne z największych (o ile nie największe) targi architektury, designu i nieruchomości w Polsce. Oprócz samych targów, w trakcie trwania 4 Design Days odbyło się wiele wykładów i prezentacji z udziałem osób z branży designu, architektury oraz budownictwa.
W 4 Design Days 2017 udział wzięło około 20 tys. zwiedzających! Czy byliście wśród nich?

Baloniki przyczepione do ściany? Nie – to wypukłe lustra z dmuchanej stali. W tle słynny stołek Plopp wykonany w tej samej technologii.
Instalacja ze stołków Plopp.

Wg mnie, udział w tego typu wydarzeniach to świetna okazja, aby na żywo zapoznać się z najnowszymi nowinkami ze świata designu czy architektury, to też idealne miejsce na szukanie inspiracji, zarówno jeśli projektujecie jak i urządzacie swoje cztery kąty.
Także osoby dopiero poszukujące swojego wymarzonego domu czy mieszkania znajdą tu coś dla siebie – w targach biorą też udział deweloperzy i pracownie architektoniczne, można niezobowiązująco zapoznać się z ich ofertą czy porozmawiać.

Instalacja ścienna z luster z nadmuchiwanej stali.

Jeśli jeszcze nie byliście na targach designu w Katowicach, gorąco Was zachęcam do wzięcia w nich udziału za rok, a tymczasem w ramach zachęty zapraszam Was do zapoznania się z kilkoma ciekawostkami, które wpadły mi w oko w tegorocznej edycji.

Marmur wciąż na topie. Tutaj wykorzystany do stworzenia kubików, które mogą być zarówno wolno stojącymi stolikami, jak i układane jeden na drugim, tworzyć regał.
Kubiki z innych rodzajów kamieni naturalnych, w różnokolorowych połączeniach.
Najsłynniejsze, ponadczasowe modele krzeseł i foteli, m.in. unowocześniona wersja fotela Chierowskiego 366 (pośrodku) oraz fotel RM58 proj. Modzelewskiego (pomarańczowy po lewej).
Różne lekkie fotele inspirowane stylem vintage.
Tynki gliniane to ciekawa, naturalna i ekologiczna alternatywa dla tynków cementowo-wapiennych czy gipsowych. Nadają się na różne powierzchnie i mają różne efekty wykończeń.
Piękne, ręcznie wykonywane i zdobione kafelki.
W tym roku zauważyłam, że furorę robiły płyty ze spieków kwarcowych Laminam, które mają różne efekty wykończeń i mogą „udawać” inne materiały, np. kamienie naturalne. Z zasady nie lubię materiałów, które udają inne, w tym przypadku, muszę jednak oddać im sprawiedliwość – poprzez swoje właściwości całkiem nieźle oddają charakter kamieni, za to są od nich tańsze i łatwiejsze w obsłudze. W przypadku np. marmurowych blatów – płyty te nie są tak narażone na wchłanianie koloru jak naturalny marmur oraz są o wiele lżejsze, a co za tym idzie obróbka, transport i montaż są o wiele łatwiejsze. Tutaj Laminam zastosowano w formie frontów kuchennych oraz blatu. W blacie ukryta jest płyta indukcyjna, dno zlewu można podnieść po skończonym zmywaniu do wysokości blatu a baterie w nim schować.
Dla posiadaczy dużych łazienek – ekskluzywna wolno stojąca wanna i umywalka. Wbrew pozorom, ceny takich wanien nie są tak wysokie, jak mogłoby się wydawać, w przeciwieństwie do baterii podłogowych, które się do nich stosuje…
Efektowna lampa wisząca LED w złotym kolorze.
Lampa w kształcie piramidy.
Ogromna, biała ażurowa lampa, idealna nad duży jadalniany stół.
Jedna z wielu okładzin ściennych do wnętrz – tutaj akurat korkowa układana w jodełkę.
Inne korkowe trójwymiarowe panele dekoracyjne na ściany. W kolroze nautralnym i barwione.
Ciekawa instalacja z kratki, do której podwieszone sa żarówki na sznurkach oplątane wokół belki oraz żywy bluszcz. Ledowe żarówki nie przypalają roślin.
Konstrukcja zielonej ściany. To po prostu ścianka z donicami ułożonymi pod kątem.
Przepiękna instalacja z żywych kwiatów.
Na zbliżeniu widać, że są to podwieszone fiolki wypełnione wodą.
Kolejny mocny trend – drewno lite lub warstwowe ułożone w różne wzory podłóg.
Ciekawy a zarazem prosty sposób na wykończenie ściany wewnątrz – konstrukcja z drewnianych paneli przymocowanych węższą stroną do ściany.

Jak Wam się podobają moje inspiracje z targów 4 Design Days? Czy coś szczególnie przypadło Wam do gustu? Przepraszam za jakość zdjęć – niestety robiłam je telefonem z kiepskim aparatem, w niezbyt dobrze oświetlonej hali. Czy byliście na tegorocznej edycji targów? Jeśli tak, to co Wam wpadło w oko?

Czytaj dalej...